D. (4.09.2021)

Co Twoim zdaniem ma największy wpływ u człowieka na to jak postrzega nagość?

Myślę, że środowisko, wychowanie, to jak była postrzegana nagość w domu – czy to był temat tabu – oraz jak to się później w życiu kształtowało, jakimi ludźmi się otaczało. Czy dla nich też to było coś niedozwolonego czy raczej naturalnego.

In your opinion, what has the greatest influence on how a person perceives nudity?

I think it's the environment, upbringing, and how nudity was perceived at home - whether it was a taboo subject - as well as how things shaped up later in life and what kind of people one surrounded oneself with. Whether for them it was also something forbidden, or rather something natural.

Myślisz, że zależy to również od szerokości geograficznej?

Na pewno. Każda kultura ma inne zwyczaje. U nas nie do pomyślenia jest to, by pójść na basen z mamą, babcią, przyjaciółką i się pod prysznicem rozebrać, a na Islandii jest to zupełnie normalne i nikomu nie przyjdzie do głowy, żeby właśnie się nie rozebrać. Bo dlaczego ja mam się myć w stroju kąpielowym?

Do you think it also depends on the geographical latitude?

Definitely. Every culture has different customs. Here, it’s unthinkable to go to the pool with your mom, grandma, or a female friend and undress in the shower, whereas in Iceland, it’s completely normal, and it wouldn't even occur to anyone not to undress. Because why should I wash myself in a swimsuit?

A jak jest z tym stosunkiem do nagości u Ciebie?

Moim zdaniem jest to totalnie naturalna rzecz. Nie mogę zrozumieć, często bardzo mnie to smuci, kiedy słyszę, że jakaś dziewczyna mówi, że ona idąc na plażę nie rozbierze się do stroju kąpielowego. Do stroju! Bo ona ma cellulit, nie ma idealnie wciętej talii czy czegoś. I jest to dla mnie coś totalnie nie do pomyślenia, bo mi nigdy w życiu by do głowy nie przyszło, żeby to miał być problem. To jest strasznie przykre, że odmawia sobie przyjemności, relaksu przez to jak mogą postrzegać ją inni czy też, że może myśleć, że interesuje kogoś obok, że ona wygląda tak czy tak. Niestety żyjmy w takich czasach, w których Instagram robi bardzo dużą krzywdę i promuje nienaturalnie wyidealizowane sylwetki. Do tego mamy chyba dość duży problem z seksualizacją ludzkiego, a przede wszystkim kobiecego ciała. Nie myśli się, że jest to po prostu ciało, a zazwyczaj traktuje się je wyłącznie w kontekście bardzo seksualnym.

And how is it with your own attitude toward nudity?

In my opinion, it is a totally natural thing. I can’t understand - and it often makes me very sad - when I hear a girl say that she won't even strip down to a swimsuit when going to the beach. To a swimsuit! Because she has cellulite, or doesn't have a perfectly snatched waist or something. To me, that is something totally unthinkable, because it would never occur to me in my life that this should be a problem. It’s terribly sad that she denies herself pleasure and relaxation because of how others might perceive her, or because she thinks someone nearby actually cares if she looks a certain way. Unfortunately, we live in times where Instagram does a lot of harm and promotes unnaturally idealized silhouettes. On top of that, I think we have a fairly large problem with the sexualization of the human - and above all, the female - body. People don't think of it as simply a body; it is usually treated exclusively in a very sexual context.

Wydaje mi się, że według wielu osób nie można już popatrzeć na kobietę jak np. na jakąś rzeźbę, formę, tylko zawsze jest niestety ten podtekst seksualny. Uważam, że trzeba to zmieniać, pokazywać na to inne spojrzenie. Ja nie mam z tym problemu. Śmieje się często przy znajomych, że nie mam wstydu. Są czasem np. takie sytuacje, że chciałabym coś przymierzyć i jestem np. w lumpeksie, gdzie są trochę bardziej rozluźnione obyczaje i czekam pół godziny na przymierzalnię, to nie będę już dłużej czekać, tylko się rozbiorę na środku, przymierzę i tyle. I zawsze jest zaskoczenie. Albo przy kimś, jeśli ktoś do mnie przychodzi i z nim rozmawiam, ale muszę się przebrać, to nie uciekam nagle do łazienki, tylko się przebieram. Wiem, że to ludzi szokuje, więc zależy to oczywiście od relacji. Ale akurat z przyjaciółmi mam takie, w których nie wstydzimy się swoich ciał. Gdy wyjeżdżamy w podróż i jesteśmy nad jakimś jeziorem, to często kąpiemy się nago, albo też w życiu codziennym się nie krępujemy siebie.

It seems to me that, according to many people, you can no longer look at a woman like a sculpture or a form; there is always, unfortunately, that sexual subtext. I believe this needs to change, that we need to show a different perspective on it. I don’t have a problem with it. I often laugh with my friends that I have no shame. There are sometimes situations, for example, where I want to try something on and I’m in a thrift store - where the customs are a bit more relaxed - and if I’ve been waiting half an hour for a fitting room, I’m not going to wait any longer; I’ll just undress right there in the middle, try it on, and that’s it. And there’s always surprise. Or in front of someone - if someone comes over and I’m talking to them but I need to change, I don’t suddenly run away to the bathroom; I just change. I know it shocks people, so of course, it depends on the relationship. But with my friends specifically, I have the kind of relationships where we aren't ashamed of our bodies. When we go on a trip and we're by a lake, we often swim naked, or even in everyday life, we aren't self-conscious around each other.

Jak to się u Ciebie rozwinęło w tak pozytywnym i zdrowym kierunku? Czy wynikło to z wychowania czy może nastąpiła w którymś momencie przemiana albo było to formą np. buntu?

Chyba od małego nigdy nie miałam takich problemów, chociaż zostałam wychowana w bardzo klasycznym domu, gdzie nagość była bardzo dużym tematem tabu. Mimo, że byłam pulchną dziewczyną nie było dla mnie problemu, żeby przebrać się przy koleżankach. Na pewno miałam kompleksy, ale nie wstydziłam się swojego ciała. Nie wiem co było pierwsze – czy podróżowanie i właśnie związane z tym rozluźnienie obyczajów ze względu na to, że ja nie podróżuję po hotelach, a raczej autostopem i śpię w namiocie czy kąpię się w rzece i to też determinuje pewne rzeczy, czy studia. Bo studiowałam na ASP, gdzie są lekcje rysunku, malarstwa. Wchodzi się do pracowni, gdzie jest 60 osób i 2 nagie kobiety na środku i siedzą tam cały dzień. Nie da się wówczas patrzeć na to inaczej niż jak na martwą naturę. Tak samo jakbym patrzyła na kwiatka czy rzeźbę. Myślę, że to miało bardzo duży wpływ.

How did this develop in such a positive and healthy direction for you? Did it stem from your upbringing, or was there a transformation at some point - or perhaps it was a form of rebellion?

I think since I was little, I never really had those problems, even though I was raised in a very traditional home where nudity was a huge taboo. Despite the fact that I was a chubby girl, it wasn't a problem for me to change in front of my friends. I certainly had insecurities, but I wasn't ashamed of my body. I don't know what came first - whether it was traveling and the loosening of customs associated with it, because I don't travel to hotels but rather by hitchhiking and sleeping in a tent or bathing in a river, which dictates certain things - or my studies. Because I studied at the Academy of Fine Arts, where there are drawing and painting classes. You walk into a studio where there are 60 people and 2 naked women in the middle, and they sit there all day. It’s impossible then to look at it as anything other than a still life. Just like I would look at a flower or a sculpture. I think that had a very big influence.

Czyli dopiero na studiach artystycznych przeszłaś ten główny proces oswojenia z cielesnością czy już wcześniej?

Myślę, że już wcześniej. Nigdy nie przeszło mi przez myśl, że mogłabym wstydzić się rozebrać na plaży. Ale sądzę, że to rozluźnienie przyszło z tym obyciem się z ciałem. Może nie było tak na początku, ale chyba nigdy nie byłam zbytnio wstydliwa.

So it was only at art school that you went through that main process of becoming comfortable with physicality, or was it earlier?

I think it was earlier. It never crossed my mind that I should be ashamed to undress on a beach. But I believe that ease came with becoming accustomed to the body. Maybe it wasn't like that at the very beginning, but I don't think I was ever overly shy.

Ja w ogóle jestem trochę czarną owcą u siebie w rodzinie. Wszystko, co robię jest całkiem inne niż to, w czym wyrastałam i jakie wartości były mi przekazywane. Bardzo dużym szokiem było dla mojej rodziny to, że poszłam na artystyczną uczelnię. Chyba zbytnio nie czerpałam z rodzinnych wartości, a obrałam swoją własną ścieżkę. Jakoś chyba od początku miałam gdzieś w głowie, że trzeba żyć tak, jak się chce, bo nikt za mnie życia nie przeżyje. To moje wartości, które ja uważam za dobre są górą, a nie to, co mi ktoś kiedyś powiedział.

I'm basically the black sheep in my family. Everything I do is completely different from the environment I grew up in and the values that were passed down to me. It was a huge shock for my family that I went to an art school. I don't think I drew much from my family's values; instead, I chose my own path. Somehow, I think I've had it in my head from the start that you have to live the way you want to, because no one is going to live my life for me. My own values - the ones I consider right - take precedence over what someone once told me.

Myślę, że z tą nagością najbardziej obyłam się w momencie pójścia na ASP. Byłam też w pracowni bielizny i to u swojej pani profesor, która robiła dużo pokazów dla amazonek, obyłam się z tą innością, różnorodnością – tym, że nie wszyscy jesteśmy tacy sami i to jest O.K. i można nie mieć z tym problemu, że ktoś wygląda inaczej.

I think I became most accustomed to nudity when I started at the Academy of Fine Arts. I was also in an underwear studio, specifically with my professor who did many shows for breast cancer survivors; I became familiar with that otherness, that diversity—the fact that we aren't all the same and that it's O.K., and that you can be fine with the fact that someone looks different.

Napisałaś mi przed spotkaniem taką super rzecz – że jarają Cię też ciuchy i jak mogą wpływać na samopoczucie, nastrój, a nawet tożsamość, ale myślisz jednak, że prawdziwie sobą jesteśmy bez ubrań, niezdefiniowani przez to, co mamy na sobie. Mogłabyś to rozwinąć?

Pracuję jako kostiumograf. Spotykam się na planie z aktorem, którego ubieram i który dzięki temu kostiumowi wchodzi w rolę. I to, jak może się poczuć przez ten strój, pomaga mu wejść w rolę. Ja sama bardzo lubię się przebierać. Mam taki zwyczaj, że co roku ustalam sobie trendy na lato i obserwuję jak zmienia się z tym moje samopoczucie, kim jestem, jaki sposób bycia, jak się poruszam. Myślę, że ubranie bardzo definiuje to, jak się czujemy. Bardzo lubię przebierać moje koleżanki, które czasem do mnie przychodzą. Widzę jak to na nie działa. Bardzo fajnie pokazuje to jak dobrze dobrany ciuch potrafi wydobyć z nas bardzo dużo i jak pozwala nam wejść w rolę, w którą chcemy, bo w jakąś jednak codziennie wchodzimy. A zdejmując to ubranie już nic nas nie definiuje. Jesteśmy sami ze sobą i jesteśmy sobą i albo to akceptujemy – a bardzo bym chciała, żeby wszyscy to akceptowali i czuli się dobrze w ten sposób – albo mamy z tym problem i musimy nad tym pracować, żeby się tego nie wstydzić. Żeby móc nago stanąć przed lustrem i powiedzieć: „To jestem ja, jestem taka, mam takie ciało, nie będę miała innego. Mogę nad nim pracować jeśli coś mi się nie podoba ćwiczeniami czy czymkolwiek, ale ono jest jedyne jakie mam i jest najwspanialsze na świecie. I jeśli ja go nie będę kochać, to dlaczego ma je kochać ktoś inny? A chyba dużo ważniejsze jest to, bym ja je kochała, skoro spędzam z nim 24/7 i będę je mieć przez całe życie, więc to powinno być najważniejsze.

You wrote something great to me before we met - that you're also excited by clothes and how they can affect well-being, mood, and even identity, but you think we are truly ourselves without clothes, undefined by what we are wearing. Could you expand on that?

I work as a costume designer. I meet an actor on set, I dress them, and because of that costume, they step into a role. How they feel because of that outfit helps them inhabit the character. I love playing dress-up myself. I have a habit of setting my own summer trends every year and observing how my mood, who I am, my way of being, and how I move change along with them. I think clothing very much defines how we feel. I love dressing up my friends when they come over; I see the effect it has on them. It’s wonderful to see how a well-chosen piece of clothing can bring out so much in us and allow us to step into the role we want - because, after all, we step into some kind of role every day. But when we take those clothes off, nothing defines us anymore. We are alone with ourselves and we are just ourselves. We either accept that - and I would dearly love for everyone to accept it and feel good that way - or we have a problem with it and have to work on it so we aren't ashamed. To be able to stand naked in front of a mirror and say: "This is me, this is who I am, I have this body and I won't have any other. I can work on it if there’s something I don't like through exercise or whatever, but it’s the only one I have and it’s the most wonderful thing in the world. And if I don't love it, why should anyone else? And it's probably much more important that I love it, since I spend 24/7 with it and I’ll have it my whole life - so that should be what matters most."

Myślisz, że jako społeczeństwo robimy w tej kwestii jakieś postępy czy wręcz przeciwnie?

Ciężko mi powiedzieć dlatego, że jestem w specyficznej bańce społecznej. I o ile właśnie w gronie swoich przyjaciół nie krępujemy się siebie, o tyle czasem muszę pomyśleć, że kogoś może to zdziwić, a ja czasem o tym zapominam i zaczynam się przy kimś rozbierać, przebierać. Ciężko mi jest powiedzieć jak jest poza tą moją bańką. U mnie mam wrażenie, że jest coraz lepiej. Że coraz więcej moich przyjaciół nie ma problemów z nagością i oswaja się z nią i akceptuje swoje ciało. Ale też myślę, że to przychodzi w pewnym wieku. Czytałam kiedyś taki artykuł, w którym było napisane, że najbardziej akceptujemy siebie w okolicach trzydziestki i wtedy mamy najmniej skrępowania własnym ciałem. I to jest ten moment u mnie i moich przyjaciół, kiedy wszyscy jesteśmy w okolicach trzydziestki – może to też ma coś z tym wspólnego.

Do you think we are making progress as a society in this regard, or quite the opposite?

It's hard for me to say because I live in a very specific social bubble. While my group of friends isn't self-conscious around each other, I sometimes have to remind myself that it might surprise someone else; I occasionally forget and just start undressing or changing in front of people. It’s difficult to say how it is outside of my bubble. Within it, I feel like things are getting better - that more and more of my friends have no problem with nudity, are becoming comfortable with it, and are accepting their bodies. But I also think this comes with a certain age. I once read an article stating that we accept ourselves most around our thirties, and that’s when we feel the least inhibited by our own bodies. Since my friends and I are all around that age right now, maybe that has something to do with it as well.

A jakie są Twoje odczucia, obserwacje czy przemyślenia w kwestii dzielenia swojej czy obcowania z nagością innych ludzi? Bo być pogodzonym ze swoim ciałem, to jedno, a zupełnie czymś innym jest dzielenie swojej nagości z kimś innym. I też inaczej z partnerem/partnerką, a inaczej z obcymi na saunie, basenie, plaży czy nawet u lekarza.

Nigdy chyba nie byłam na plaży naturystycznej, ale myślę, że gdybym częściej chodziła na plaże, to na pewno bym poszła. Ale jakoś nigdy o tym nie myślałam, nie definiowało to kierunku mojej podróży. Z saunami też do tej pory nie miałam za dużo wspólnego w życiu. Byłam kiedyś nad morzem czarnym na dzikiej plaży, gdzie mieszkali hipisi i rzeczywiście oni się wszyscy kąpali nago i to nie był dla mnie żaden problem.

And what are your feelings, observations, or thoughts regarding sharing your nudity or interacting with the nudity of others? Because being at peace with your own body is one thing, but sharing your nudity with someone else is something completely different. It's also different with a partner than with strangers at a sauna, pool, beach, or even at the doctor’s.

I don't think I've ever been to a nudist beach, but I think if I went to beaches more often, I definitely would. However, I’ve never really thought about it; it never defined the direction of my travels. I haven't had much to do with saunas in my life so far either. I was once at a wild beach on the Black Sea where hippies lived, and they all indeed bathed naked, and that wasn't a problem for me at all.

Myślę, że jako kostiumograf jesteś bardzo odpowiednią osobą, której można zadać to pytanie – czy myślisz, że to, że coraz częściej ostatnio zauważa się kobiety, które chodzą bez staników, to tylko chwilowa moda czy stały krok w dobrym kierunku?

Myślę, że niestety chwilowa moda. Ale cieszy mnie ta moda, bo myślę, że ona coś w nas zostawi. Może niektóre dziewczyny stwierdzą, że „o matko jak ja mogłam do tej pory się wiązać tym stanikiem i być tak zniewolona przez niego?” i nigdy do tego nie wrócą. Ale to nie chodzi o to, by to robić „bo tak”, a raczej żeby poczuć się lepiej, bardziej wolnym. Mam też nadzieję, że przez to przestaną szokować damskie sutki tak bardzo jak szokują w tym momencie. Bo to jest dla mnie niebywałe, że różnią się od męskich głównie tym, że jest do nich przyczepiona fałda tłuszczu, a np. na Instagramie męskie są O.K., a damskie już trzeba banować. To mnie w sumie bardzo złości.

I think that as a costume designer, you are a very appropriate person to ask this question - do you think the fact that we more and more often see women going braless lately is just a temporary fashion trend or a permanent step in the right direction?

I think, unfortunately, it's a temporary fashion trend. But this trend makes me happy because I think it will leave something behind within us. Perhaps some girls will conclude, "Oh my god, how could I have been binding myself with this bra until now and being so enslaved by it?" and they will never go back. But it’s not about doing it just "because," but rather to feel better, freer. I also hope that because of this, female nipples will stop shocking people as much as they do right now. Because it is incredible to me that they differ from male ones mainly by having a fold of fat attached to them, yet on Instagram, for example, male nipples are O.K., while female ones have to be banned. That actually makes me very angry.

Właśnie miałem zaraz pytać, co Cię denerwuje w społecznym podejściu do nagości.

No przede wszystkim to, że mamy wszyscy takie same ciała, więc dlaczego się ich wstydzimy? Ja rozumiem, że nie będziemy wszyscy nagle nago chodzić po ulicy. Ale żeby tak bardzo to ciało ukrywać i seksualizować? Że jak lasce widać sutki, bo nie założyła stanika, to jest postrzegana jako najgorsza, bo zrobiła to specjalnie. Nawet nie potrafię sobie tego wytłumaczyć.

I was just about to ask what annoys you about the social approach to nudity.

Well, first and foremost, the fact that we all have the same bodies, so why are we ashamed of them? I understand that we aren't all suddenly going to walk down the street naked. But to hide and sexualize the body to such an extent? That if a girl’s nipples are visible because she didn't wear a bra, she is perceived as the worst kind of person because she did it on purpose. I can't even explain it to myself.

Mamy też w Polsce taki patriarchat, w którym kobietom wpaja się to, że jak facet spojrzy na ich ciało wyłącznie je seksualizując, to jest to ich problem i wina, a nie tego faceta. To mnie chyba najbardziej złości i boli. Ja ubiorę sobie krótką sukienkę, bo taką mam ochotę i w ogóle nie myślę, jak ktoś będzie na mnie patrzył i o czym sobie myślał, a nagle mi ktoś mówi, że to jest moja wina, bo to ja sprowokowałam pokazując za dużo, a nie tego kogoś, kto zobaczył kawałek więcej uda niż ustawa przewiduje i nagle miał w głowie nie wiadomo co. Nie tak powinno się patrzeć na ciało.

In Poland, we also have this patriarchy where it’s instilled in women that if a man looks at their body while exclusively sexualizing it, it’s their problem and their fault, rather than the man's. That is probably what angers and hurts me the most. I’ll wear a short dress because I feel like it, and I’m not thinking at all about how someone will look at me or what they’ll be thinking, but then suddenly someone tells me it’s my fault because I "provoked" them by showing too much - rather than the fault of the person who saw a bit more thigh than "permitted" and suddenly had God knows what in their head. That is not how we should be looking at the body.

Chciałabym też, żeby rodzice w stosunku do swoich dzieci nie robili takiego tematu tabu, bo wydaje mi się, że przez to dziewczyna czy chłopak wyrastają wówczas w domu, w którym widzą nagie ciało tylko w telewizji, Internecie czy filmach dla dorosłych, co rodzi bardzo dużo problemów w kwestii seksualizacji ciała, bo tylko w tym kontekście są w stanie je poznać. Nie widzą go w codziennych rytuałach, codziennym życiu, tylko w sytuacjach erotycznych, więc od razu jest to skojarzenie i nie ma nic poza tym. Dlatego mam nadzieję, że młodzi rodzice będą wychowywać troszeczkę inaczej te dzieci. Bo dlaczego matka ma się wstydzić swojego dziecka? I ona i to dziecko urodzili się nadzy. I tak samo z ojcem. Bez sensu. Nie potrafię tego rozumieć. I to właśnie rodzi takie bardzo dziwne, trochę wypaczone podejście, bo widzimy ciało tylko z jednej strony. Wchodzimy w dorosłe życie, widząc tylko jeden aspekt nagości. Wychowując się w konserwatywnej rodzinie, idąc później przez życie z ludźmi, którzy wychowali się w takich samych rodzinach, to nie mamy do czynienia z czymś innym i zawsze szukamy podtekstu, kiedy ktoś jest inny, bo przecież to nie może nie mieć podtekstu seksualnego, kiedy w gronie znajomych bierze się gdzieś razem prysznic. Komuś może się to nie mieścić w głowie, że to jest po prostu takie czyste i ludzkie właśnie przez to, że nigdy nie miał takiego na to spojrzenia.

I would also like parents not to make nudity such a taboo subject for their children, because it seems to me that as a result, a girl or a boy grows up in a home where they only see a naked body on television, the internet, or in adult films. This creates a lot of problems regarding the sexualization of the body, because that is the only context in which they are able to get to know it. They don't see it in daily rituals or everyday life, only in erotic situations, so there is an immediate association and nothing beyond that. That’s why I hope young parents will raise their children a little differently. Because why should a mother be ashamed in front of her child? Both she and that child were born naked. And it’s the same with the father. It makes no sense. I can't understand it. And this is exactly what creates such a very strange, somewhat distorted approach, because we only see the body from one side. We enter adult life seeing only one aspect of nudity. Growing up in a conservative family, and later going through life with people who were raised in similar families, we don't encounter anything different, and we always look for a subtext. We assume that there must be a sexual subtext when a group of friends takes a shower together somewhere. It might be inconceivable to someone that this is simply something pure and human, specifically because they never had that perspective on it.

Myślisz, że nagość może komuś pomóc w „pogodzeniem się” ze swoim ciałem?

Tak, tak! Ale nie można nikogo na siłę rozbierać. U każdego musi na to przyjść odpowiedni czas. Można dać dobry przykład, ale na pewno naciskiem nie wskóra się nic. To jest na tyle delikatna sprawa, że każdy musi sam do tego dojrzeć. Ja mogę porozmawiać i powiedzieć, co ja czuję w tym temacie… Choć ja jestem trochę jednak skrajnością, a skrajności nie są dobre na żadnym polu. Gdybym ja miała jakąś taką drogę, że bardzo się wstydziłam, coś mi pomogło, przełamałam się i teraz jestem super wolnym człowiekiem, który nie krępuje się swojego ciała i jest z nim pogodzony, to mogłabym próbować rozmawiać, w jakiś sposób namawiać. Ale skoro ja nie miałam nigdy takich problemów, to ja tego nie zrozumiem, więc to może dać trochę odwrotny skutek, gdybym próbowała w jakiś sposób ludzi „nawracać”. Na każdego przyjdzie czas. Ale myślę, że to mieszkanie trochę wyzwala nagość. Tutaj ludzie wchodzą i się nie krępują. Myślę, że wiele było osób, które pierwszy raz pogodziły się ze swoją nagością przy innych tutaj właśnie w tym mieszkaniu np. przy jakimś przebieraniu się.

Do you think nudity can help someone "make peace" with their body?

Yes, yes! But you can't force anyone to undress. The right time has to come for everyone individually. You can set a good example, but you certainly won't achieve anything through pressure. This is such a delicate matter that everyone has to mature into it on their own. I can talk and say what I feel about the subject… although I am a bit of an extreme case, and extremes aren't good in any field. If I had gone through a journey where I was very ashamed, something helped me, I broke through, and now I’m a super free person who isn't self-conscious about their body and is at peace with it, then I could try to talk or encourage people in some way. But since I never had such problems, I won't understand that perspective, so it might have the opposite effect if I tried to "convert" people in some way. Everyone’s time will come. But I think this apartment liberates nudity a bit. People come in here and they aren't inhibited. I think there were many people who made peace with their nudity in front of others for the first time right here in this apartment, for example, while changing clothes.

Ale to była pewnie nadal ta Twoja bańka społeczna.

Trochę tak, ale też to mieszkanie jest bardzo otwarte. Czasem tu jest jak na dworcu. Ludzie wchodzą i wychodzą. A że poznaję dużo ludzi przez pracę, to różni ludzie tu przychodzą i nie wszyscy są z tej bańki społecznej. Ostatecznie przychodząc tu wchodzą w tę bańkę w jakiś sposób…

But that was probably still just your social bubble.

Somewhat, yes, but this apartment is also very open. Sometimes it's like a train station here. People come and go. And since I meet a lot of people through work, all kinds of people come here, and not everyone is from that social bubble. Ultimately, by coming here, they enter this bubble in a way…

Muszą się dostosować J

…myślę, ze sami chcą w jakiś sposób. Przychodzą mi teraz na myśl takie dwie dziewczyny, które przyszły tutaj i chyba miały problem z taką naturalną nagością, a jednak widziały, że ja się nie krępuję i przebieramy się wszystkie, ubieramy i to nie jest jakiś problem i przez to przyszło im to tutaj naturalnie. Ale czy tylko to miejsce wyzwoliło w nich tę otwartość czy zostało to dalej w życiu to nie wiem.

They have to adapt J

I think they want to in a way. I’m thinking now of two girls who came here and probably had a problem with that kind of natural nudity, but they saw that I wasn't inhibited and that we were all changing and getting dressed without it being an issue, and because of that, it came naturally to them here. But whether it was only this place that triggered that openness in them, or if it stayed with them later in life, I don't know.

No ale to właśnie kwestia tego, że to Ty dałaś przykład, że da się nagość potraktować jako coś totalnie naturalnego i codziennego i sama przestrzeń była bezpiecznym otoczeniem.

But that's exactly it - the fact that you set an example, showing that nudity can be treated as something totally natural and everyday, and the space itself provided a safe environment.

Dlaczego zdecydowałaś się wziąć udział w tym projekcie?

No właśnie chyba dlatego, że on pokazuję tę ludzką stronę nagości. Żeby to w jakiś sposób propagować i pokazywać ludziom, którzy nie mieli z nią styczności, że można. Że jest taki aspekt i on jest nawet bardziej naturalny i normalny, niż aspekt erotyczny, bo jest dużo częstszy. I dlatego, żeby ktoś widząc jeden czy drugi reportaż miał szansę pomyśleć, że „O.K., można, może ja też spróbuję o tym pomyśleć, może rzeczywiście nigdy czegoś takiego nie doświadczyłam/łem”. Żeby nawet wywołać jakieś refleksje, bo to jest bardzo zdrowe podejście i nie fair by było, gdyby ktoś w ogóle nie znał tej strony nagości nie przez to, że coś jest z nim nie tak, tylko po prostu nigdy nie miał okazji i nawet nie wie, że tak można. Bo niestety często tak właśnie jest.

Why did you decide to take part in this project?

Well, I think precisely because it shows the human side of nudity. To promote it in some way and show people who haven't had contact with it that it's possible. That such an aspect exists and it is even more natural and normal than the erotic aspect, because it is much more frequent. And so that someone, seeing one reportage or another, would have a chance to think, "O.K., it's possible, maybe I'll try to think about it too, maybe I really have never experienced something like that." To even provoke some reflections, because it is a very healthy approach, and it wouldn't be fair if someone didn't know this side of nudity at all - not because something is wrong with them, but simply because they never had the opportunity and don't even know that it's an option. Because unfortunately, that is often exactly the case.

I jak było?

Raczej przed sesją się nie stresowałam, a w trakcie to już w ogóle nie było mowy o stresie. Było bardzo miło, momentami naprawdę czułam się jakbym była sama i miała swoją naturalną porankową rutynę.

And how was it?

I wasn't really stressed before the session, and during it, there was no question of stress at all. It was very pleasant; at times, I really felt like I was alone, just going through my natural morning routine.